Wat zijn nu eigenlijk briljanten?

Quizvragen: je weet wellicht wat diamant is, maar ook wat briljanten zijn?

Hier komt het antwoord.
Briljant, kort voor een diamant, die op een specifieke slijpwijze; het briljantslijpsel, is geslepen. Briljantslijpsel verhoogt de luister, de lichtreflectie van een diamant. Tot in de 17e eeuw konden diamanten alleen worden gekloofd. Daarbij hield men rekening met de natuurlijke breukvlakken binnen de diamant. In de 19e eeuw sleep men diamanten in één van de slijpwijzen die men ‘oud slijpsel’ noemt. De lichtweerkaatsing was geringer dan bij de latere briljantslijpsels.

Tolkowsky

In 1919, tijdens zijn studie aan de Londense Universiteit berekende Marcel Tolkowsky (Antwerpen, 25 December 1899 – New York, 10 Februari 1991) een formule voor het slijpen van ronde diamanten met 58 facetten. Door de wiskundig berekende vorm en de hoek waaronder de facetten worden geslepen wordt het binnenvallende licht optimaal gereflecteerd en ontstaat een vurige schittering. Diamanten die in deze Tolkowsky cut en in latere variaties van dit briljantslijpsel zijn geslepen noemt men briljanten.
De kenmerken van een briljant zijn: een cirkelronde rondist met een tafel en minstens 32 facetten in het bovendeel (de kroon), en in het benedendeel (het paviljoen) minstens 24 facetten en de kollet. De rondist (of: girdle) ) is de cirkelvormige band rond het breedste deel van een briljantgelepen diamant. Dit is het deel dat door een zetting kan worden omklemd. De tafel is het platte achthoekige bovenvlak. De kollet is de, eventueel afgeplatte, uiterste punt aan de onderzijde.
De voor het merendeel drie- of vierhoekige facetten van de briljant reflecteren het door de tafel binnenvallende licht, waarbij een dubbele breking optreedt waarvan de hoek voor ieder mineraal en iedere edelsteen uniek is.

De benaming briljant zonder verdere toevoeging mag alleen worden gebruikt voor een diamant met een briljantslijpsel. De naam van andere stenen in briljantslijpsel moet als zodanig worden aangegeven (CIBJO, 1999). Vaak worden in de handel en in de volksmond niet alleen diamanten met een briljantslijpsel als briljant aangeduid.
Het gewicht (en de daaruit af te leiden afmeting) van een briljant wordt aangegeven in Karaat. Een karaat (afgekort als kt., crt., of ct.) weegt 0.2 gram en is onderverdeeld in 100 ‘puntjes’. Een, in een standaard briljantslijpsel geslepen diamant van een half karaat (=0.50 kt of 50 puntjes) heeft bijvoorbeeld een diameter van 5.1 millimeter. (Het begrip karaat in verband met goud geeft niet het gewicht, maar de hoeveelheid zuiver goud in een goudlegering aan.)
Als in de zetting van een sieraad de kollet zichtbaar is, is de briljant “à jour” (Frans: in het daglicht) gezet. De steen in een sieraad met één centraal geplaatste briljant (of één andersoortige edelsteen) noemt men een solitair. Vaak is een dergelijke steen gezet in een chaton; een open zetkastje dat met kleine metalen pootjes de rondist omklemt.
Door berekening en in de praktijk zijn verschillende modellen van het moderne briljantslijpsel ontwikkeld.
De bekendste zijn:
Tolkowsky-slijpsel (1919, Tolkowsky). Zeer goed lichtrendement, beste flonkering, in de Verenigde Staten grondslag van de slijpgradering.
Ideaal-slijpsel (1926, Johnson en Roesch). Geen bijzondere voordelen. Geen goede flonkering. Heeft plomp uiterlijk.
Fijnslijpsel (1939, Eppler). Proporties berekend naar geslepen diamanten met prima flonkering. In de praktijk ontwikkeld. In Duitsland basis voor de slijpgradering.
Parker-slijpsel (1951, Parker). Goede lichtopbrengst, maar door het vlakke bovendeel geringe dispersie en daardoor gebrekkige flonkering.
Scandinavisch Standaard-slijpsel (1968). In Scandinavië als norm voor de slijpgradering. De maten zijn ontwikkeld aan de hand van geslepen diamanten.
De verhoudingen, verfijningen en de kwaliteit van het slijpsel zijn van groot belang. De hoogte van de kroon, de kroonhoek, de diepte van het paviljoen, de tafelspiegeling, de verhouding van de rondist tot de diepte van de steen, hoe regelmatig is de rondist, is de kollet zwaar of licht, zijn er symmetrieverschillen tussen de kroon en het paviljoen, sluiten de facetten recht op elkaar aan, ligt de kollet in het midden of ligt de tafel decentraal? Al deze zaken zijn direct van invloed op de flonkering van de steen.
Slijpsels met meer facetten dan 57 zijn onder meer:
Magna-slijpsel (1949) met 102 facetten.
Highlight-slijpsel (1963) met 74 facetten.
Princess-144 slijpsel (1965) met 146 facetten.
Radiant -slijpsel (1980) met 70 facetten.

Trivia

• Na de Russische Revolutie kwamen veel diamanten in ‘oud slijpsel’ op de markt. In de handel noemt men deze stenen nog steeds ‘bolsjewieken’.
• De term ‘roosgeslepen briljant’ is onjuist. Het roosslijpsel is één van de slijpwijzen, die aan de ontwikkeling van het moderne briljantslijpsel voorafging. De bollende boverzijde van een roosgeslepen diamant is over de gehele ronding gefacetteerd en heeft niet, zoals de briljant, temidden van de facetten, één groter bovenvlak (‘de tafel’). In tegenstelling tot een briljant (en stenen in een andere vorm van ‘oud slijpsel’) heeft een roosgeslepen diamant aan de onderzijde geen toelopende punt (‘paviljoen’). De vlakke onderzijde van een roosgeslepen diamant is vaak gezet op een zilveren folie.
• Internationale termen voor enkele andere vormen van oud slijpsel (old cut) zijn: het achtkantige Single Cut, het kussenvormige Old Mine Cut en de voorloper van het briljantslijpsel: Old European Cut.
• Slijpsels als markies, tafelslijpsel en cabochon zijn niet zozeer gericht op de intensivering van de flonkering, maar bepalen vooral de vorm.
• Het woord briljant wordt ook gebruikt als aanduiding voor geniaal of uitstekend en kan verwijzen naar een tijdsduur, zoals in ‘een briljanten Huwelijksverjaardag’.

met dank aan wikipedia

Tekst: © auteur Stefaan Van Laere, uitgever uitgeverij Partizaan

Over de auteur

Stefaan Van Laere is auteur-journalist-uitgever sinds 1988. Hij schreef meer dan 80 fictie-en non-fictie boeken voor jeugd en volwassenen voor diverse uitgeverijen in België en Nederland. Zijn in 2014 opgerichte uitgeverij Partizaan, gebaseerd in Gent, publiceert niet alleen eigen werk maar ook een uitgelezen, eigenzinnige selectie fictie- en non-fictie werk van andere auteurs uit binnen- en buitenland. De auteur schrijft regelmatig bijdragen investeren en beleggen in goud, zilver, juwelen en sieraden en andere beleggingsvormen.

België is de draaischijf van diamanten en briljanten

België is een steeds belangrijker land in de diamant- en briljanthandel, wat een goede zaak voor de schatkist is. Ons land staat op de achtste plaats in de ranglijst van de export van ruwe diamant.

Kapers op de diamantkust

Goed nieuws is er vooral voor Antwerpen dat de draaischijf van de internationale handel in diamant en briljanten blijft. Een opsteker voor de Sinjorenstad die grote inspanningen doet om deze positie te behouden, want er zijn kapers op de kust.

Antwerpen draaischijf van de handel in diamanten en briljanten

België staat in voor 3 procent van de totale wereldhandel in ruwe handel. Opmerkelijke rol in de doorvoer van ruwe diamant speelt Antwerpen, en dat zal de diamantliefhebber allicht niet verbazen want de Sinjorenstad is al eeuwen een van de draaischijven in deze handel..

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) stelt dat de globale handelsstromen tussen de landen onderling een bedrag van 16.127 miljard dollar halen, wat ruim 15 procent meer is dan in het voorgaande jaar 2007.

Handel in ruwe diamant

De impact van de financiële en economische crisis bleef beperkt en lijkt nu alweer aan een opleving toe. De diamanthandel is dus een buitenbeentje en een uitzondering. De handel in ruwe diamant blijft als een van de enige in volle crisis overeind en doet het zelfs beter dan in de jaren toen er op economisch vlak nog geen vuiltje aan de lucht was.

Meevaller voor de schatkist

Ook voor de Belgische schatkist is dit een onverwachte meevaller, en dan hebben we het nog niet over de extra werkgelegenheid gehad.
België exporteert vooral
Ons land hoeft alvast niet te blozen. Na de klassieke grote handelsmachten staat België in de WTO-lijst op een bijzonder verdienstelijke achtste plaats. We zijn goed voor 477 miljard dollar aan exportwaarde, en dat is uitzonderlijk. Een jaar geleden stond ons land nog op de negende plaats in de wereldranglijst. Sinds 2002 staat de Belgische export in de mondiale top tien, een ongelooflijk succes zeker als je het per hoofd bekijkt want dan zijn we eigenlijk de absolute nummer één.

Opgelet voor de Russen

Toch mag België niet op zijn lauweren blijven rusten. De kans is erg groot dat we in de nabije toekomst door Rusland zullen voorbijgestoken worden. De Russische exportcijfers stegen vorig jaar met 33 procent, wat duidelijk boven de 10 procent stijging voor de Belgische diamantuitvoer ligt.

Briljanten aankopen en verkopen

Je hebt wat geld dat je op een andere manier wil investeren? Overal kan je wel via internet of bij handelaars briljanten aankopen. Maar het is zaak om goed uit je doppen te kijken, want de kwaliteit is op zijn zachtst gezegd erg wisselvallig.

Definitie van briljant

Briljant wordt geregeld diamant genoemd, maar opgepast, het zijn geen twee synoniemen. Briljant slechts de uitvoeringsvorm van diamant geslepen met 57 facetten. Briljant is eigenlijk niets anders dan een afkorting voor briljant geslepen en staat voor de manier van slijpen die bijdraagt tot de uitstraling en de lichtreflectie van diamant.

Kijk dus uit voor een verkoper die de termen briljanten en diamanten met elkaar verwart bij de aankoop of verkoop van diamant en briljanten juwelen en sieraden. Als hij zelfs deze eenvoudige basiskennis niet heeft, kan je je terecht vragen gaan stellen over zijn vakbekwaamheid en vooral betrouwbaarheid.

Goed informeren alvorens briljanten te kopen of verkopen

Informeer je dus vooraf grondig alvorens je tot de aankoop van briljanten overgaat, want je zou anders wel eens bedrogen kunnen uitkomen. Vandaar deze spoedcursus die je in staat stelt met kennis van zaken tot de aankoop van briljanten sieraden over te gaan.

Verschil tussen diamant en briljant

Om een goed oordeel te kunnen vellen, is het noodzakelijk om het verschil te kennen tussen diamant en briljant. Diamant is het hardste gesteente op aarde. Dit verklaart waarom diamant zo duur is, al speelt uiteraard ook de zeldzaamheid en het moeizame proces om diamant te maken een rol bij de prijsbepaling.
De officiële definitie van diamant: het natuurlijke gesteente in om het even welke vorm, kwaliteit of bewerking zoals kristalvorm, verwerkt in industriële toepassing of geslepen vorm.

Het slijpen van diamant tot briljant

Briljantslijpen is een bewerkingsproces van diamant dat nog maar vrij recent ontdekt werd. Tot in de 17de kon men diamanten eigenlijk alleen maar op goed geluk kloven en moest rekening gehouden worden met de duidelijk merkbare natuurlijke breukvlakken binnen de diamant. Er werden toen vrij veel fouten gemaakt met onregelmatige, beschadigde en dus weinig waardevolle diamanten tot gevolg.

Het splijten van diamant was een secuur werkje waarbij heel wat fouten gebeurden. Eens de diamant verkeerd gekloofd kon men er niets meer aan veranderen. Diamantslijpers die hun stiel verstonden waren toen vrij zeldzaam.

Recente technieken

Pas in de 19de eeuw kon de diamantslijper met de techniek van het roosslijpen het bewerken van diamanten verder verfijnen.

Recentere technieken zoals de techniek van de markies, het tafelslijpsel en de cabochon zochten naar efficiënte manieren om een maximale hoeveelheid van het binnenvallend licht met de facetten van de diamant te reflecteren. Dit licht valt binnen door de tafel, het platte achthoekige bovenvlak van de tafel, en het wordt veelvuldig door de facetten weerkaatst.

De perfecte edelsteen

De absolute bekroning als ‘perfecte’ edelsteen kreeg de diamant pas door het ontdekken van het moderne briljantslijpsel. Na heel wat zoekwerk ter zake was het in 1910 eindelijk zover.

Voortbouwend op het oude briljantslijpsel uit de 19de eeuw kwam de benaming briljant tot stand die sindsdien enkel mag gebruikt worden voor ronde diamanten met een briljant slijpsel.